Historia

Historia  Sanktuarium Matki Bożej Staroskrzyńskiej i Parafii w Skrzyńsku

Dzieje Skrzyńska i historia kościoła jest znamienna i bogata. Sięga czasów po przyjęciu przez Polskę chrztu i polskiej państwowości. Instytut Kardiografii we Wrocławiu w wydanym atlasie  szkolnym, na mapie  Polski z czasów panowania Bolesława  Krzywoustego z XII wieku umieścił w tym rejonie tylko dwie miejscowości Radom i Skrzyńsko jako osadę Łabędziów – Duninów.

Historia powstania pierwszego Kościoła w Skrzyńsku związana jest z Piotrem Duninem. Skrzyńsko w XII wieku było grodem kasztelańskim o nazwie „Magna” lub „Antiqua Skrzin”.

Dokumenty świadczą, że pierwszy kościół w Skrzyńsku został wystawiony z kamienia ciosanego w 1132 roku przez Piotra Dunina nazywanego również Włostowicem. Konsekratorem pierwszego kościoła  był w 1204 roku Arcybiskup Gnieźnieński Henryk Kietlicz. Pierwszym znanym proboszczem staroskrzyńskim był  w 1384 roku ksiadz Fulko.

Wspomniany Piotr Dunin był znaną i licząca się postacią w Polsce. Był drugą, po królu Bolesławie Krzywoustym, liczącą się osobą. Sprawował rządy na Śląsku oraz w prowincji kaliskiej i kruszwickiej. Otrzymał również tereny  objete nazwą Skrzin – dziś Skrzyńsko. Zbudował w Polsce 77 kościołów. Bronił chrześcijańskich zasad moralnych wśród panujących. Upomniał samego księcia Władysława: „braciom młodszym nie czyń krzywdy, bo Bóg cie skarze”. Naraził się też żonie księcia, Krystynie. Upomniał ją, i bliskiemu jej sercu Doboszowi, aby nie zdradzała swojego męża. Ich zemsta  wobec Dunina była straszna. Piotra oślepiono  i częściowo pozbawiono języka. Modlił się przed Obrazem Matki Bożej. Został wysłuchany i cudownie uzdrowiony przez Matkę Bożą, przed Jej wizerunkiem, który później przekazał do kościoła w  Skrzyńsku. Było to prawdopodobnie w 1148 roku. Po cudownym odzyskaniu wzroku, jak pisze Jan Długosz i Kronikarz Bielski, ludzie powszechnie nazywali go – „Oczko Najświętszej Maryi Panny”. Niektórzy pisarze  twierdzą, że Piotrowi objawiła się Najświętsza Maryja Panna. Powszechnie uważano przez całe wieki, że Skrzyńsko to „starożytne Sanktuarium”. Do parafii Skrzyńsko w XV wieku należało 17 wiosek.

Obecny Kościół

22 kwietnia 1760 roku ksiądz Szymon Banasiewicz – prepozyt drzewicki, dziekan opoczyński, otrzymał od arcybiskupa gnieźnieńskiego Władysława Łubieńskiego pozwolenie na budowę nowego kościoła. Fundatorem był Karol Szydłowski -starosta uszycki, kawaler Orderu Świetego Stanisława.

5 maja 1760 położono kamień węgielny pod nowy kościół. W 1763 roku ksiądz Roch Kwaśniewski, miejscowy proboszcz, otrzymał pozwolenie prymasa, aby składane Matce Bożej wota, ułomki srebra, stopić i na budowę kościoła zużytkować. Budowę kościoła ukończono 3 grudnia 1768 roku. W 1771 roku prymas zezwala na przetopienie kolejnych wot składanych przy obrazie Matki Bożej jako wdzięczność ludzi za otrzymane łaski i cuda. Przetopione srebro ważyło 86 grzywien.

W 1771 roku do parafii skrzyńskiej należą: Przysucha, Dębiny, Wielki Piec – Janów, Skrzyńsko, Gliniec, Kuźnica, Janików, Gródek, Brogowa, Krajów, Lippna, Beźnik, Klonowa, Zbożenna, Wistka, Zapniów, Stara Piła- Topornia, Mechlin, Młyny, Wola, Drutarnia, Grobla Nowa – Gwarek, Hamernia.

14 lipca 1816 roku ksiądz biskup Wojciech Górski konsekrował kościół pod wezwaniem Świętego Wojciecha. Święty Wojciech  jest patronem Parafii od czasu powstania pierwszej świątyni i parafii. Przy konsekracji kościół został ofiarowany Świętej Trójcy i Świętemu Wojciechowi.

W ołtarzu głównym umieszczone zostały i są do dziś relikwie świętych: świętego Krescentego, Świętego Wiktoryna, i Świętego Seweryna. Dnia 16 lipca 2016 roku, w uroczystość odpustową ku czci Matki Bożej Szkaplerznej, pod przewodnictwem Jego Ekscelencji Księdza Biskupa Henryka Tomasika pasterza naszej, radomskiej obchodzona była dwusetna rocznica konsekracji kościoła.